Acht niveaus, verschillende hoofdstraffen
Artikel 38 rangschikt de hoofdstraffen voor rechtspersonen in acht niveaus. De hogere niveaus bestaan uit geldboetes. Op niveau 1 en 2 vermeldt de wet onder meer een dienstverleningsstraf ten gunste van de gemeenschap, een probatiestraf en, afhankelijk van het niveau, verbeurdverklaring of een verbod om een activiteit uit te oefenen.
Welk niveau voor een bepaald misdrijf geldt, volgt uit de strafbaarstelling. Het bestaan van een alternatief betekent niet dat de onderneming daarop recht heeft: de rechter moet binnen de wettelijke voorwaarden en de concrete zaak beslissen.
De dienstverleningsstraf nader bekeken
Artikel 56 laat de rechter op niveau 1 of 2 een dienstverleningsstraf als hoofdstraf opleggen. De rechtspersoon moet daarmee, zelf of via zijn advocaat, met kennis van zaken instemmen. De rechter bepaalt het budget en geeft aanwijzingen over de concrete inhoud.
Die prestatie gebeurt ten voordele van in de wet genoemde openbare diensten, verenigingen zonder winstoogmerk of stichtingen met een sociaal, wetenschappelijk of cultureel oogmerk. Bij niet-uitvoering kan een vervangende geldboete volgen. Een bedrijfsproject is dus niet zonder meer een dienstverleningsstraf.
Bijkomende en bedrijfsgerichte gevolgen
Artikel 39 somt mogelijke bijkomende straffen op, waaronder geldboete, verbeurdverklaring, bekendmaking van de veroordeling, sluiting van een inrichting en een activiteitenverbod. Artikel 57 regelt dat laatste verbod nader en begrenst de duur op één tot tien jaar.
Een risicoanalyse moet daarom verder kijken dan het bedrag van een geldboete: ook de mogelijkheid om een activiteit voort te zetten kan geraakt worden. Welke straf juridisch beschikbaar is, hangt af van de specifieke inbreuk en de toepasselijke wettelijke voorwaarden.