Praktische gids · feiten vóór en na 1 september 2026
Overgangsrecht bij het nieuwe Strafwetboek
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek in werking. Voor feiten die vóór die datum zijn gepleegd, volstaat het niet om alleen het oude of alleen het nieuwe artikel te lezen. Deze gids ordent de bronnen en aandachtspunten waarmee een jurist de temporele vergelijking zorgvuldig kan uitvoeren.
Selectieve, niet-uitputtende gids
Redactionele duiding
Een werkbare aanpak in drie stappen
Bepaal wanneer de feiten zijn gepleegd
Leg de datum of feitenperiode vast en controleer of gedragingen over de inwerkingtredingsdatum heen lopen.
Identificeer beide rechtskaders
Zoek de relevante oude en nieuwe bepalingen op en behandel de concordantietabel als een vertrekpunt, niet als eindbesluit.
Vergelijk alle rechtsgevolgen
Beoordeel bestanddelen, straffen en overige bepalingen samen voordat u bepaalt welke regeling voor de betrokkene gunstiger is.
Brontekst
Het wettelijke vertrekpunt
Artikel 2 van het oude Strafwetboek en artikel 2 van Boek I verankeren de temporele bescherming en de toepassing van gunstigere bepalingen. De concrete uitkomst vergt altijd een volledige vergelijking van de toepasselijke regels en feiten.
Art. 2.
- Referentiedatum
- Inwerkingtredingsstatus
- Officiële werkconsolidatie
Art. 2.
- Referentiedatum
- Inwerkingtredingsstatus
- In werking op de referentiedatum
Professionele beoordeling vereist
Wat moet u minstens vergelijken?
- de constitutieve en verzwarende bestanddelen van de kwalificatie;
- het toepasselijke strafniveau, de hoofdstraffen en de mogelijke afdaling;
- bijkomende straffen, beveiligingsmaatregelen en verschoningsgronden;
- regels over poging, deelneming, herhaling, samenloop en verjaring;
- bijzondere of regionale wetgeving die naast het Strafwetboek relevant kan blijven.
Zes eerste themadossiers
De dossiers brengen geselecteerde wijzigingen samen waarvoor voldoende officiële bronbasis beschikbaar is. Ze zijn bewust beperkt: elk dossier wijst ook aan welke beoordeling niet kan worden geautomatiseerd.
Ecocide in het nieuwe Strafwetboek
Brongebonden overzicht van ecocide in artikel 94 van Boek II, met de wettelijke vindplaats, hervormingscontext en open beoordelingsvragen.
Aanzetten tot zelfdoding
Brongebonden gids bij artikelen 109 en 110 over aanzetten tot zelfdoding en de verzwaarde vorm in het nieuwe Belgische Strafwetboek.
Terroristische misdrijven
Selectieve bronvergelijking van artikelen 371 tot en met 377 over terroristische misdrijven, groepen, deelname en aanzetten in het nieuwe Strafwetboek.
Criminele organisaties
Brongebonden overzicht van artikelen 406 tot en met 411 over de definitie, deelname, leiding, verschoningsgrond en verbeurdverklaring.
Intrafamiliaal geweld
Selectief bronoverzicht van zes bepalingen over intrafamiliale doodslag, behandeling, seksuele handelingen en gewelddaden in Boek II.
Verdwenen of verplaatste misdrijven
Methodedossier over geschrapte, verplaatste of geherkwalificeerde misdrijven, met nachtgerucht uit oud artikel 561 als controleerbaar voorbeeld.
Ga van gids naar brononderzoek
- Open de overgangsanalyse
Leg een gekozen oud en nieuw artikel brongebonden naast elkaar.
- Verken de strafniveaus
Raadpleeg de hoofd- en bijkomende straffen van niveau 1 tot 8.
- Doorzoek het wetboek
Zoek in de volledige actieve NL-tekstsnapshot van oud en nieuw recht.
Hoe deze gids is opgebouwd
Wettekst en concordantie komen uit de actieve corpusrelease. Hervormingscontext komt uit officiële FOD-informatie. Redactionele uitleg wordt daarvan zichtbaar gescheiden en pretendeert geen rechtsleer of dossieradvies te zijn.
Officiële contextbronnen
- FOD Justitie — Historische inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek
Bevestiging van de effectieve inwerkingtreding en officiële hervormingscontext.
Officiële informatiepagina, maar geen authentieke publicatie van de wettelijke bepalingen.
Informatie gecontroleerd op:
- FOD Justitie — Hervorming Strafwetboek
Selectieve uitleg op hoofdlijnen van de hervorming.
Geen authentieke juridische publicatie en geen actuele status per bepaling.
Informatie gecontroleerd op:
Dit onafhankelijke instrument ondersteunt juridisch bronnenonderzoek. Het beslist niet welk recht in een concrete zaak geldt of gunstiger is. Controleer altijd de authentieke publicatie, de actuele rechtsstand en alle dossieromstandigheden.