← Alle inzichten

Oud en nieuw

Van oud naar nieuw Strafwetboek: vijf vergelijkingen voor ondernemingen

Het oude en het nieuwe Strafwetboek gebruiken andere structuren en formuleringen. Deze vijf vergelijkingen tonen waar een onderzoek kan beginnen; ze bewijzen geen juridische gelijkwaardigheid van artikels.

Van categorieën naar strafniveaus

Oud artikel 1 onderscheidde misdaden, wanbedrijven en overtredingen aan de hand van de strafsoort. Het nieuwe Boek I organiseert hoofdstraffen voor natuurlijke personen in artikel 36 en voor rechtspersonen in artikel 38 in acht niveaus. Dit is een vergelijking van stelsels, geen omzetting van één oude categorie in één nieuw niveau.

Bekijk voor een concrete inbreuk de strafbaarstelling zelf. Die bepaalt welk niveau geldt; de algemene tabellen alleen leveren geen antwoord op de vraag welke straf een onderneming riskeert.

Verantwoordelijkheid en deelneming

Oud artikel 5 en nieuw artikel 18 gaan beide over de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen. De precieze bewoordingen en voorwaarden verdienen een eigen vergelijking. Voor bestuurders zijn ook oud artikelen 66 tot 69 en nieuw artikelen 17 en 19 relevant: die plaatsen daderschap en deelneming in een andere structuur.

Onderzoek telkens wie welke handeling stelde, welke kennis en wil vereist zijn en welke wettelijke voorwaarden bij de feitendatum golden. Een koppeling van artikelnummers zegt niets over bewijs van schuld.

Sancties en vermogensgevolgen

Drie verdere thematische koppelingen verdienen aandacht:

  • Oud artikelen 7bis en 41bis tegenover nieuw artikelen 38, 39, 56 en 57: het algemene sanctiestelsel voor rechtspersonen en de nieuwe vormen van dienstverlening of activiteitenverbod.
  • Oud artikelen 42 tot 43bis tegenover nieuw artikelen 53 tot 55: verbeurdverklaring, verruimde verbeurdverklaring en een op voordeel gebaseerde geldstraf; de wettelijke voorwaarden verschillen.
  • Bij feiten vóór 1 september 2026 bepaalt nieuw artikel 2 het vertrekpunt voor de gunstigste strafwet. Vergelijk de toepasselijke regels als geheel in de concrete zaak.

Werk verder in de atlas

Officiële bronnen

  1. Justel — Strafwetboek van 8 juni 1867
  2. Justel — Strafwetboek van 29 februari 2024 (geconsolideerd)