Deze bronopname bewaart gewestelijke varianten, opheffingsvermeldingen en eventuele latere inwerkingtredingen. Ze bepaalt niet automatisch welke versie op uw dossier van toepassing is. Controleer datum, regio en authentieke wijzigingen.
Bronopname: 2026-10-03 · Samengestelde bibliotheek — bijwerkingsdatums per brononderdeel hieronder
Open officiële bron ↗Afzonderlijke brononderdelen
Onderzoek deze wet in Pro
Verbind maximaal vier artikelen uit deze bibliotheek met uw dossierfeiten. Ontvang een brongebonden analyse en exporteer een memo. Een bronvraag kost 1 AI-credit binnen uw bestaande Pro-abonnement.
Bestel Pro SoloVerken Pro voor deze wet →Verhoorrechten en inzage tijdens het gerechtelijk onderzoek
Verschillende ingangsdatums — controleer de afzonderlijke regels · Broncontrole 2026-10-08
De kaart beschrijft de vermelde bronversie. Voor oudere feiten moeten de vroegere tekst, de datum van de feiten en de overgangsregels afzonderlijk worden onderzocht; deze kaart kiest geen toepasselijk strafregime.
De kaart beschrijft de op 8 oktober 2026 gecontroleerde bronversie en kent geen gezamenlijke ingangsdatum toe. Art. 61ter betreft gerechtelijk onderzoek. Opsporingsonderzoek, het afsluiten van een gerechtelijk onderzoek en bijzondere procedures kennen eigen inzageregels; de klacht of het slachtoffer-zijn geeft op zichzelf geen onbeperkte dossierinzage.
Verhoorrechten volgens hoedanigheid
Algemene toepassingsregel
Vóór het verhoor worden de feiten beknopt meegedeeld. Een verdachte krijgt zijn hoedanigheid en rechten uitgelegd en kan, na zijn identiteit te hebben bekendgemaakt, verklaren, antwoorden of zwijgen; zelfbeschuldiging mag niet worden afgedwongen. Zijn verklaringen kunnen als bewijs dienen. Wie aanvankelijk niet als verdachte wordt gehoord, krijgt de verdachtenrechten en een schriftelijke rechtenverklaring zodra tijdens het verhoor belastende elementen blijken. Vóór het eerste verhoor als verdachte wordt zonder onnodig uitstel een schriftelijke verklaring van rechten overhandigd. Niet-verdachten hebben de afzonderlijke waarborgen van § 1.
Advocaat, afstand en minderjarigen
Algemene toepassingsregel
Bij feiten waarvoor een vrijheidsstraf kan worden opgelegd, heeft de verdachte recht op voorafgaand vertrouwelijk overleg en advocatenbijstand tijdens het verhoor. Een niet-aangehouden verdachte organiseert die bijstand zelf. Voor een meerderjarige zonder volledige schriftelijke uitnodiging kan het verhoor op verzoek eenmaal worden uitgesteld. Afstand door een meerderjarige moet vrijwillig en weloverwogen, schriftelijk, gedateerd en ondertekend zijn, met informatie over gevolgen en herroepbaarheid. Een niet-aangehouden minderjarige verdachte die zonder advocaat verschijnt, wordt eerst met een advocaat in contact gebracht; verhoor volgt pas na vertrouwelijk overleg en in aanwezigheid van die advocaat. Vrijheidsbeneming kent afzonderlijke wettelijke waarborgen.
Proces-verbaal, taal en correcties
Algemene toepassingsregel
Het proces-verbaal vermeldt verhoortijden, aanwezigen en bijzondere omstandigheden. De uitleg van rechten wordt aangepast aan leeftijd of kwetsbaarheid. Aan het einde kan de gehoorde persoon de tekst lezen of laten voorlezen en correcties of aanvullingen vragen. Voor een verdachte of slachtoffer die de proceduretaal niet spreekt of verstaat, of gehoor- of spraakstoornissen heeft, wordt een beëdigd tolk ingeschakeld op kosten van de Staat. Als niemand beschikbaar is, wordt gevraagd de verklaring zelf te noteren; voor andere hoedanigheden gelden de afzonderlijke taalalternatieven van § 6, 4°.
Gemotiveerd inzageverzoek aan de onderzoeksrechter
Algemene toepassingsregel
Tijdens het gerechtelijk onderzoek kunnen de rechtstreeks belanghebbenden van art. 21bis de onderzoeksrechter om inzage of een afschrift verzoeken. Het gemotiveerde verzoek gaat naar de griffie van de rechtbank van eerste aanleg, ten vroegste één maand na het instellen van de strafvordering; zonder Belgische woonplaats of zetel is woonplaatskeuze in België vereist. De rechter beslist uiterlijk één maand na registratie. Onderzoeksnoodzaak, gevaar voor personen, ernstige privacyschending of ontbreken van een rechtmatig motief kunnen weigering rechtvaardigen. Inzage kan worden beperkt tot stukken waarvoor de verzoeker belang aantoont; dit is geen algemeen recht op het volledige dossier.
Toegestane inzage en beroep
Algemene toepassingsregel
Na toewijzing wordt het dossier binnen twintig dagen na de beschikking, en pas na de wettelijke beroepstermijn, minstens 48 uur beschikbaar gesteld. Ter plaatse zelf kosteloos kopiëren is in beginsel toegestaan, met mogelijke gemotiveerde beperkingen. Verzoeker en procureur kunnen binnen acht dagen vanaf respectievelijk kennisgeving of mededeling een gemotiveerd beroep bij de kamer van inbeschuldigingstelling indienen via de griffie; het beroep van de procureur schorst de beschikking. De kamer beslist binnen vijftien dagen na neerlegging. Bij uitblijven van een beslissing gelden een afzonderlijke wacht- en vervaltermijn. Hetzelfde verzoek mag pas drie maanden na de laatste beslissing opnieuw worden ingediend.
Art. 21bis rekent onder meer de inverdenkinggestelde, verdachte, degene tegen wie strafvordering is ingesteld tijdens gerechtelijk onderzoek, burgerrechtelijk aansprakelijke partij, burgerlijke partij en geregistreerde benadeelde persoon tot de rechtstreeks belanghebbenden, naast de wettelijk genoemde rechtsopvolgers en vertegenwoordigers. Voor andere personen beslist het OM, ook tijdens gerechtelijk onderzoek. Dossierinformatie mag alleen voor de verdediging worden gebruikt met respect voor derden, privacy, waardigheid en vermoeden van onschuld.
Een volledige schriftelijke uitnodiging voor een meerderjarige geldt onder art. 47bis § 3 als rechtenmededeling; hij wordt geacht overleg en bijstand te hebben geregeld. Zonder advocaat worden zwijgrecht en niet-zelfbeschuldiging vóór het verhoor herhaald. Bij een minderjarige kan de advocaat in akkoord met hem onder de wettelijke voorwaarden één uitstel vragen. Voor wie van zijn vrijheid is benomen verwijst § 4 naar art. 2bis, 16 en 20 § 1 van de voorlopige-hechteniswet; gebruik daarvoor de aparte kaart en de wettelijke uitzonderingen.
Art. 61ter § 6: bij stilzitten van de onderzoeksrechter kan de verzoeker pas na de beslistermijn van één maand plus vijftien dagen naar de kamer van inbeschuldigingstelling; het gemotiveerde verzoek moet daarna binnen acht dagen worden neergelegd, op straffe van verval. De 48 uur bij toegestane inzage is een minimumduur van beschikbaarheid, geen recht op inzage binnen 48 uur. Tolkbijstand is niet gelijk aan vertaling van het hele dossier; art. 47bis § 2 regelt relevante passages van de genoemde processtukken.
Art. 62quater · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 1. ALGEMENE BEPALINGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 62quater. [1 § 1. Indien uit het onderzoek volgt dat de misdaad die ten laste wordt gelegd van de inverdenkinggestelde lijkt te behoren tot de bevoegdheid van het hof van assisen, beveelt de onderzoeksrechter binnen de kortst mogelijke tijd dat een moraliteitsonderzoek wordt verricht.
Dit onderzoek omvat relevante informatie inzake de inverdenkinggestelde, verzameld bij personen uit diens leefomgeving, evenals relevante informatie over de persoonlijkheid van het slachtoffer. Van elk onderhoud wordt een schriftelijk verslag opgesteld.
De Koning bepaalt de nadere regels voor het moraliteitsonderzoek.
§ 2. De onderzoeksrechter beveelt tevens binnen de kortst mogelijke tijd dat een psychologisch of een psychiatrisch deskundigenonderzoek van de inverdenkinggestelde wordt verricht.]1
----------
(1)<Ingevoegd bij W 2009-12-21/14, art. 6, 054; Inwerkingtreding : onbepaald >
Open officiële bron ↗Art. 63 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 63. <W 27-03-1969, art. 3> Hij die beweert door een [2 misdrijf]2 te zijn benadeeld, kan daarover bij de bevoegde onderzoeksrechter klacht doen en zich burgerlijke partij stellen.
[1 Elk slachtoffer dat zich burgerlijke partij stelt, kan op eenvoudig verzoek ten minste eenmaal gehoord worden door de met de zaak belaste onderzoeksrechter. ]1
----------
(1)<W 2012-12-14/52, art. 6, 067; Inwerkingtreding : 02-05-2013>
(2)<W 2026-03-11/03, art. 80, 130; Inwerkingtreding : 01-09-2026>
Open officiële bron ↗Art. 64 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 64. De klachten die aan de procureur des Konings zijn gericht, (kunnen door hem samen met zijn vordering aan de onderzoeksrechter worden doorgegeven); die welke bij de hulpofficieren van politie zijn ingediend, worden door hen gezonden aan de procureur des Konings, die ze eveneens samen met zijn vordering aan de onderzoeksrechter doet toekomen. <W 1998-03-12/39, art. 18, 016; Inwerkingtreding : 1998-10-02>
In correctionele zaken kan de benadeelde partij zich rechtstreeks tot de correctionele rechtbank wenden in de vorm die hierna geregeld wordt.
Open officiële bron ↗Art. 65 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 65. De bepalingen van artikel 31 betreffende de aangiften gelden eveneens voor de klachten.
Open officiële bron ↗Art. 66 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 66. De klagers worden alleen dan als burgerlijke partij beschouwd, indien zij het uitdrukkelijk verklaren, hetzij bij de klacht, hetzij bij een latere akte, of indien zij bij een van die akten een conclusie tot schadevergoeding nemen; zij mogen binnen vierentwintig uren daarvan afstand doen; in geval van afstand zijn zij niet gehouden tot betaling van de kosten gemaakt nadat de afstand is betekend, onverminderd schadevergoeding jegens de verdachten, indien daartoe grond bestaat.
Open officiële bron ↗Art. 67 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 67. De klagers kunnen zich burgerlijke partij stellen in elke stand van het geding, tot de sluiting van de debatten, maar na het vonnis kan hun afstand in geen geval geldig zijn, al wordt hij gedaan binnen vierentwintig uren na hun verklaring dat zij zich burgerlijke partij stellen.
Open officiële bron ↗Art. 68 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 68. (Elke burgerlijke partij is gehouden in België keuze van woonplaats te doen, indien zij er haar woonplaats niet heeft.) <W 1998-03-12/39, art. 19, 016; Inwerkingtreding : 1998-10-02>
Heeft de burgerlijke partij geen woonplaats gekozen, dan kan zij het verzuim van de betekening niet inroepen tegen de akten die haar luidens de wet moesten worden betekend.
Open officiële bron ↗Art. 69 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 69. Ingeval de onderzoeksrechter niet is de onderzoeksrechter van de plaats van [1 het misdrijf]1, noch die van de verblijfplaats van de verdachte, noch die van de plaats waar deze kan worden gevonden (noch die van de maatschappelijke zetel van de rechtspersoon, noch die van de bedrijfszetel van de rechtspersoon), verwijst hij de klacht naar de onderzoeksrechter die bevoegd is om ervan kennis te nemen. <W 1999-05-04/60, art. 15, 024; Inwerkingtreding : 02-07-1999>
----------
(1)<W 2026-03-11/03, art. 81, 130; Inwerkingtreding : 01-09-2026>
Open officiële bron ↗Art. 70 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2. KLACHTEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 70. De onderzoeksrechter die bevoegd is om van de klacht kennis te nemen, gelast de mededeling ervan aan de procureur des Konings, die zal vorderen zoals het behoort.
Open officiële bron ↗Art. 70bis · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 2bis. OVER HET VERHOOR IN HET ALGEMEEN <ingevoegd bij W 1998-03-12/39, art. 20; Inwerkingtreding : 1998-10-02>
Lees de volledige brontekst
Art. 70bis. <ingevoegd bij W 1998-03-12/39, art. 20; Inwerkingtreding : 1998-10-02> De bepalingen van artikel 47bis zijn van toepassing op de ondervragingen die plaatsvinden in het kader van een gerechtelijk onderzoek.
Open officiële bron ↗Art. 71 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 71. De onderzoeksrechter doet voor zich de personen dagvaarden, die door de aangifte, door de klacht, door de procureur des Konings of op andere wijze worden aangewezen als kennis dragende, hetzij van [1 het misdrijf]1, hetzij van de omstandigheden ervan.
----------
(1)<W 2026-03-11/03, art. 82, 130; Inwerkingtreding : 01-09-2026>
Open officiële bron ↗Art. 72 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 72. De getuigen worden gedagvaard door een (gerechtsdeurwaarder) of door een agent van de openbare macht, op verzoek van de procureur des Konings. <W 05-07-1963, art. 48, § 4>
Open officiële bron ↗Art. 73 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 73. Zij worden, ieder afzonderlijk en buiten de aanwezigheid van de verdachte, gehoord door de onderzoeksrechter, bijgestaan door zijn griffier.
Open officiële bron ↗Art. 74 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 74. Vooraleer te worden gehoord, vertonen zij de dagvaarding waarbij zij zijn opgeroepen om te getuigen; daarvan wordt melding gemaakt in het proces-verbaal.
Open officiële bron ↗Art. 75 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 75. De getuigen leggen de eed af dat zij de gehele waarheid en niets dan de waarheid zullen zeggen; de onderzoeksrechter vraagt ze hun naam, voornamen, leeftijd, staat, beroep, woonplaats, of zij dienstbode, bloedverwant of aanverwant van de partijen zijn en in welke graad; van de vraag en van de antwoorden der getuigen wordt melding gemaakt.
Open officiële bron ↗Art. 75bis · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 75bis. <ingevoegd door W 2002-04-08/51, art. 2; Inwerkingtreding : 01-11-2002> De onderzoeksrechter kan hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van de getuige of van de persoon tegen wie de strafvordering wordt ingesteld in het kader van een gerechtelijk onderzoek, de inverdenkinggestelde, de burgerlijke partij of hun raadslieden, hetzij op vordering van het openbaar ministerie, beslissen dat in het proces-verbaal van verhoor geen melding zal worden gemaakt van bepaalde van de identiteitsgegevens bedoeld in artikel 75, indien er een redelijk vermoeden bestaat dat de getuige of een persoon uit diens naaste omgeving, ten gevolge van het bekendmaken van deze gegevens en van het afleggen van zijn verklaring een ernstig nadeel zou kunnen ondervinden. De onderzoeksrechter maakt in een proces-verbaal melding van de redenen waarom hij hiertoe besluit. Tegen de beschikking van de onderzoeksrechter waarbij hij de gedeeltelijke anonimiteit toekent of weigert, staat geen rechtsmiddel open.
De procureur des Konings houdt een register bij van alle getuigen van wie identiteitsgegevens overeenkomstig dit artikel niet zijn opgenomen in het proces-verbaal van verhoor.
De procureur des Konings en de onderzoeksrechter nemen ieder voor zich de maatregelen die redelijkerwijze nodig zijn om de onthulling van de in het eerste lid bedoelde identiteitsgegevens te voorkomen.
Open officiële bron ↗Art. 75ter · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 75ter. <ingevoegd bij 2002-04-08/51, art. 3; Inwerkingtreding : 01-11-2002> In afwijking van artikel 75 dient geen melding te worden gemaakt van de woonplaats van de personen die in de uitoefening van hun beroepsactiviteit belast zijn met de vaststelling van en het onderzoek naar een misdrijf of naar aanleiding van de toepassing van de wet kennis nemen van omstandigheden waarin het misdrijf werd gepleegd en die in die hoedanigheid als getuigen worden gehoord. In plaats daarvan is het hun toegestaan hun dienstadres of het adres waarop zij gewoonlijk hun beroep uitoefenen op te geven. De dagvaarding om te getuigen kan regelmatig op dat adres worden betekend.
Open officiële bron ↗Art. 75quater · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 75quater. [1 Indien een klacht wordt neergelegd tegen of door een persoon bedoeld in de artikelen 112quater en 112quinquies of die, in de uitoefening van zijn beroepsactiviteiten, belast is met de opsporing, het vaststellen, het onderzoeken, de vervolging, het vonnissen van misdrijven of de uitvoering van de straf, maken de processen-verbaal of de andere stukken van het dossier geen melding van zijn woon- of verblijfplaats, maar geeft de betrokken persoon aan op welk adres hij woonst kiest en waarop hem nadien de voor het onderzoek en het strafproces vereiste oproepingen en betekeningen kunnen worden gedaan.
De oproepingen en betekeningen worden geldig op dat adres gedaan, tot de betrokken persoon per aangetekende zending de procureur des Konings in kennis stelt van een wijziging van zijn woonstkeuze.
Indien een proces-verbaal of een ander stuk van het dossier melding maakt van de woon- of verblijfplaats van de persoon bedoeld in het eerste lid, beveelt de procureur des Konings of, in voorkomend geval, de onderzoeksrechter de weglating van de betrokken meldingen en vervangt ze door het adres van zijn woonstkeuze, bedoeld in het tweede lid.]1
----------
(1)<Ingevoegd bij W 2016-12-25/14, art. 3, 087; Inwerkingtreding : 09-01-2017>
Open officiële bron ↗Art. 76 · Federaal
Brontekst
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 76. De getuigenissen worden getekend door de rechter, door de griffier en door de getuige, nadat deze daarvan voorlezing heeft gekregen en hij verklaard heeft daarbij te volharden; indien de getuige niet wil of niet kan tekenen, wordt daarvan melding gemaakt.
Elke bladzijde van de processen-verbaal van onderzoek wordt getekend door de rechter en door de griffier.
Open officiële bron ↗Art. 77 · Federaal
Opheffingsvermelding
Justel 1808111730 / HOOFDSTUK VI. - ONDERZOEKSRECHTERS. / AFDELING II. - AMBTSVERRICHTINGEN VAN DE ONDERZOEKSRECHTER. / § 3. VERHOOR VAN DE GETUIGEN.
Lees de volledige brontekst
Art. 77. <Opgeheven bij W 2026-03-11/03, art. 83, 130; Inwerkingtreding : 01-09-2026>
Open officiële bron ↗