Gemeentelijke administratieve sancties

Artikel 1. Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

Art. 2. § 1. De gemeenteraad kan straffen of administratieve sancties bepalen voor de inbreuken op zijn reglementen of verordeningen, tenzij voor dezelfde inbreuken door of krachtens een wet, een decreet of een ordonnantie, straffen of administratieve sancties worden bepaald.   § 2. In een meergemeentezone waar de gemeenteraden van de betrokken gemeenten na een overleg, waarvan de nadere regels door de Koning bepaald kunnen worden, beslist hebben een identiek algemeen politiereglement aan te nemen, nemen de gemeenteraden van de politiezone een identiek algemeen politiereglement voor de zone aan, na advies van de raad van de betrokken politiezone.   § 3. In de hypothese voorzien bij § 2 kunnen de gemeenteraden van de politiezone bovendien beslissen om een algemeen politiereglement aan te nemen dat identiek is voor één zone, meerdere zones of alle andere zones van hun gerechtelijk arrondissement die eveneens gebruik maken van de mogelijkheid voorzien bij § 2.   § 4. De gemeenteraden van de negentien gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen een algemeen gemeenschappelijk politiereglement aannemen, na overleg tussen de betrokken gemeenten waarvan de nadere regels door de Koning bepaald kunnen worden en na advies van de verschillende raden van de betrokken politiezones. De gemeenteraden van de zes zones van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen bovendien gebruik maken van de mogelijkheid voorzien bij § 3.

Art. 3.In afwijking van artikel 2, § 1, kan de gemeenteraad bovendien in zijn reglementen of verordeningen een administratieve sanctie voorzien zoals bedoeld in [3 artikel 4, § 1]3 :   1° [6 voor de inbreuken bedoeld in de artikelen 194, 198, 1°, 244, 516, 517 en 666 van het Strafwetboek;]6   2° [6 voor inbreuken op artikel 18 van de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening voor wat betreft de voorafgaande vergunning die kan worden opgelegd bij gemeentelijk reglement en voor de inbreuken op de artikelen 423, 424, 463, 465, 466, 2°, 514 en 515 van het Strafwetboek;]6   3° voor de volgende inbreuken die worden bepaald door de Koning, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, op basis van de algemene reglementen bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer en met uitzondering van de overtredingen op autosnelwegen, meer in het bijzonder :   - de overtredingen betreffende het stilstaan en het parkeren;   - de overtredingen van de bepalingen betreffende [1 de verkeersborden [3 C3, F103 en F111]3]1 [3 ...]3. [3 Wanneer deze inbreuken niet worden vastgesteld door middel van automatisch werkende toestellen, bedoeld in artikel 62 van dezelfde wet, wordt de bestuurder onmiddellijk geïdentificeerd. Indien het niet mogelijk is om de bestuurder op het ogenblik van de vaststelling te identificeren, gelden de regels betreffende de kentekenaansprakelijkheid, zoals bepaald in artikel 33]3;   [2 4° voor het niet nakomen van de verplichting bedoeld in artikel 33, derde lid, derde zin.]2   ----------   (1)<W 2013-12-21/22, art. 132, 002; Inwerkingtreding : 10-01-2014>   (2)<W 2018-07-19/16, art. 2, 005; Inwerkingtreding : 19-08-2018>   (3)<W 2023-12-11/14, art. 2, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>   (4)<W 2024-01-15/07, art. 45, 009; Inwerkingtreding : 17-02-2024>   (5)<W 2026-07-20/04, art. 19, 010; Inwerkingtreding : 13-08-2026>   (6)<W 2026-05-13/11, art. 12, 011; Inwerkingtreding : 01-09-2026>

Art. 4.§ 1. De gemeenteraad kan in zijn reglementen of verordeningen in de mogelijkheid voorzien om een of meer van de volgende sancties op te leggen voor de feiten bedoeld in de artikelen 2 en 3 :   1° een administratieve geldboete die maximaal 175 of [1 500 euro]1 bedraagt, naargelang de overtreder minderjarig of meerderjarig is;   2° de administratieve schorsing van een door de gemeente verleende toestemming of vergunning;   3° de administratieve [2 opheffing]2 van een door de gemeente verleende toestemming of vergunning;   4° de tijdelijke of definitieve administratieve sluiting van een inrichting.   § 2. De gemeenteraad kan in zijn reglementen of verordeningen voorzien in de volgende alternatieve maatregelen voor de administratieve geldboete bedoeld in § 1, 1° :   1° de gemeenschapsdienst, gedefinieerd als zijnde een prestatie van algemeen belang uitgevoerd door de overtreder ten gunste van de collectiviteit;   2° de [1 GAS-bemiddeling]1, gedefinieerd als zijnde een maatregel die het voor de overtreder mogelijk maakt om, door tussenkomst van een bemiddelaar, de veroorzaakte schade te herstellen of schadeloos te stellen of om het conflict te doen bedaren.   § 3. De door de gemeenteraad vastgestelde straffen mogen de politiestraffen niet te boven gaan.   § 4. In afwijking van § 1 kan voor de in artikel 3, 3°, bedoelde inbreuken alleen een administratieve geldboete zoals bedoeld in § 1, 1°, worden opgelegd.   Deze inbreuken worden door de Koning bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad ingedeeld in vier categorieën waarbij het bedrag van de daaraan verbonden administratieve geldboetes wordt bepaald in functie van de ernst van de bedreiging die zij betekenen voor de verkeersveiligheid en de mobiliteit.   § 5. Indien de gemeenteraad in zijn reglementen of verordeningen de mogelijkheid voorziet om de administratieve sanctie bepaald in § 1, 1°, ten aanzien van minderjarigen op te leggen voor de feiten bedoeld in de artikelen 2 en 3 wint hij vooraf het advies in betreffende dat reglement of die verordening van het orgaan of de organen die een adviesbevoegdheid hebben in jeugdzaken, voor zover het aanwezig is of zij aanwezig zijn in de gemeente.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 3, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>   (2)<W 2024-01-15/07, art. 46, 009; Inwerkingtreding : 17-02-2024>

Art. 5. De gemeenteraad kan voor dezelfde inbreuken op zijn reglementen en verordeningen niet tezelfdertijd in een strafsanctie en in een administratieve sanctie voorzien.

Art. 6. § 1. De in artikel 4, § 1, 1°, bedoelde administratieve geldboete wordt opgelegd door de sanctionerend ambtenaar.   § 2. De sanctionerend ambtenaar beantwoordt aan de door de Koning, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, vastgelegde kwalificatie- en onafhankelijkheidsvoorwaarden.   § 3. De sanctionerend ambtenaar wordt door de gemeenteraad aangewezen en kan niet tegelijkertijd de persoon zijn die, met toepassing van de artikelen 20 en 21, de inbreuken vaststelt en de persoon die de bemiddelingsprocedure leidt. Hij kan tevens door meerdere gemeenten worden aangewezen.

Art. 7. De administratieve sanctie is proportioneel in functie van de zwaarte van de feiten die haar verantwoorden en in functie van de eventuele herhaling. Herhaling bestaat wanneer de overtreder reeds werd gesanctioneerd voor eenzelfde inbreuk binnen de vierentwintig maanden voorafgaand aan de nieuwe vaststelling van de inbreuk.   De vaststelling van meerdere samenlopende inbreuken op dezelfde reglementen of verordeningen, geeft aanleiding tot één enkele administratieve sanctie, in verhouding tot de ernst van het geheel van de feiten.

Art. 8.De [1 GAS-bemiddeling]1 wordt gevoerd door een bemiddelaar die beantwoordt aan de minimale voorwaarden die door de Koning worden bepaald, hierna genoemd de bemiddelaar, of door een gespecialiseerde en door de gemeente erkende bemiddelingsdienst, overeenkomstig de door de Koning bepaalde voorwaarden en nadere regels.   [1 De bemiddelaar komt tussen op verzoek van de sanctionerend ambtenaar voor de uitwerking en de opvolging van alle fasen van de bemiddelingsprocedures die het mogelijk maken de veroorzaakte schade te herstellen of te vergoeden of het conflict te bedaren en recidive te voorkomen. De bemiddelaar is onafhankelijk van de sanctionerend ambtenaar.    De bemiddeling in het kader van de gemeentelijke administratieve sancties is voor de betrokken partijen een kosteloze procedure.    Binnen de perken van de beschikbare kredieten kan aan de gemeenten die een bemiddelaar aanwerven, een subsidie verleend worden volgens de door de Koning vastgestelde voorwaarden en nadere regels.    De gemeenten kunnen samen genieten van de diensten van eenzelfde bemiddelaar, die door een ervan wordt tewerkgesteld.]1   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 4, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 9. Indien het gemeentereglement dit voorziet en voor zover de sanctionerend ambtenaar dit aangewezen acht, kan hij aan de meerderjarige overtreder, mits zijn akkoord of op zijn verzoek, een gemeenschapsdienst voorstellen in plaats van de administratieve geldboete.

Art. 10. De gemeenschapsdienst, bepaald door de reglementen of verordeningen van de gemeente, mag niet meer dan dertig uur bedragen en moet worden uitgevoerd binnen een termijn van zes maanden vanaf de datum van kennisgeving van de beslissing van de sanctionerend ambtenaar.   Zij bestaat uit :   1° een opleiding en/of;   2° een onbetaalde prestatie onder toezicht van de gemeente of van een door de gemeente aangewezen bevoegde rechtspersoon en uitgevoerd ten behoeve van een gemeentedienst of een publiekrechtelijke rechtspersoon, een stichting of een vereniging zonder winstgevend oogmerk die door de gemeente wordt aangewezen.   De gemeenschapsdienst wordt omkaderd door een door de gemeente erkende dienst of door een rechtspersoon die door deze gemeente wordt aangewezen.

Art. 11. § 1. Wanneer de sanctionerend ambtenaar vaststelt dat de gemeenschapsdienst uitgevoerd werd, kan hij geen administratieve geldboete meer opleggen.   § 2. In geval van niet-uitvoering of weigering van de gemeenschapsdienst kan de sanctionerend ambtenaar een administratieve geldboete opleggen.

Art. 12.§ 1. De sanctionerend ambtenaar kan een bemiddeling aan een meerderjarige overtreder voorstellen, wanneer aan de volgende voorwaarden wordt voldaan :   1° de gemeenteraad moet dit hebben voorzien in zijn reglement, evenals de procedure en de daarmee gepaard gaande nadere regels;   2° de instemming van de overtreder [1 die zowel aan de sanctionerend ambtenaar als aan de bemiddelaar kan worden gegeven]1;   3° [1 ...]1   § 2. De schadeloosstelling of herstelling van de schade wordt vrij door de partijen onderhandeld en beslist.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 6, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 13. § 1. Wanneer de sanctionerend ambtenaar het welslagen van de bemiddeling vaststelt, kan hij geen administratieve geldboete meer opleggen.   § 2. In geval van weigering van het aanbod of falen van de bemiddeling, kan de sanctionerend ambtenaar ofwel een gemeenschapsdienst voorstellen, ofwel een administratieve geldboete opleggen.

Art. 14.§ 1. De minderjarige die de volle leeftijd van veertien jaar heeft bereikt op het ogenblik van de feiten, kan het voorwerp uitmaken van een administratieve geldboete, zelfs wanneer deze persoon op het ogenblik van de beoordeling van de feiten meerderjarig is geworden.   § 2. [1 Iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige, is]1 burgerlijk aansprakelijk voor de betaling van de administratieve geldboete.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 15.Wanneer de gemeenteraad in zijn reglement voorziet dat de minderjarigen het voorwerp kunnen uitmaken van de administratieve geldboete bedoeld in artikel 4, § 1, 1°, is hij verplicht om alle in de gemeente wonende minderjarigen en [1 iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarigen]1, via een en alle mogelijke communicatiemiddelen te informeren over de door minderjarigen gepleegde inbreuken die bestraft kunnen worden met administratieve sancties.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 16.Wanneer een minderjarige verdacht wordt van een inbreuk die bestraft wordt met de administratieve geldboete bedoeld in artikel 4, § 1, 1°, en de administratieve procedure in gang gezet werd, brengt de voor het opleggen van de sanctie bevoegde overheid de stafhouder van de orde van advocaten hiervan op de hoogte, zodat ervoor gezorgd wordt dat de betrokkene door een advocaat bijgestaan kan worden.   De stafhouder of het bureau voor juridische bijstand stelt een advocaat aan, uiterlijk binnen twee werkdagen na voormelde kennisgeving.   Een afschrift van het bericht van de kennisgeving aan de stafhouder wordt bij het dossier van de rechtspleging gevoegd.   Wanneer er een risico op een belangenconflict bestaat, zorgt de stafhouder of het bureau voor juridische bijstand ervoor dat de betrokkene bijgestaan wordt door een andere advocaat dan die waarop [1 iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige, een beroep heeft gedaan]1.   De advocaat kan ook aanwezig zijn tijdens de bemiddelingsprocedure.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 17.§ 1. Een procedure van ouderlijke betrokkenheid kan worden voorzien voorafgaand aan het aanbod tot bemiddeling, tot gemeenschapsdienst of, desgevallend, de oplegging van een administratieve geldboete.   § 2. In het kader van deze procedure, informeert de sanctionerend ambtenaar per aangetekende brief [1 iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige, over de vastgestelde feiten en verzoekt hem om, onmiddellijk na het ontvangen van het proces-verbaal of de vaststelling bedoeld in artikel 21, zijn mondelinge of schriftelijke opmerkingen]1 mee te delen over deze feiten en de eventueel te nemen opvoedkundige maatregelen. Hij kan hiertoe een ontmoeting vragen met [1 iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige]1 en de minderjarige.   § 3. Na de in § 2 bedoelde opmerkingen te hebben ingewonnen en/of de minderjarige overtreder te hebben ontmoet, evenals [1 iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige]1 en indien hij tevreden is over de educatieve maatregelen die door [1 deze laatste]1 werden voorgesteld, kan de sanctionerend ambtenaar hetzij de zaak in dit stadium van de procedure afsluiten, hetzij de administratieve procedure opstarten.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 18.§ 1. Wanneer de gemeenteraad in zijn reglement voorziet dat de minderjarigen het voorwerp kunnen uitmaken van een administratieve geldboete zoals bedoeld in artikel 4, § 1, 1°, voorziet hij hierin eveneens een procedure van [2 GAS-bemiddeling]2 en de nadere regels ervan.   § 2. De sanctionerend ambtenaar dient verplicht een aanbod van [2 GAS-bemiddeling]2 voor te stellen aan minderjarigen die de volle leeftijd van veertien jaar bereikt hebben op het ogenblik van de feiten.   § 3. [1 Iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige, kan op zijn verzoek]1 de minderjarige begeleiden bij de bemiddeling.   § 4. Wanneer de sanctionerend ambtenaar het welslagen van de bemiddeling vaststelt, kan hij geen administratieve geldboete meer opleggen.   § 5. In geval van weigering van het aanbod of falen van de bemiddeling, kan de sanctionerend ambtenaar ofwel een gemeenschapsdienst voorstellen, ofwel een administratieve geldboete opleggen.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>   (2)<W 2023-12-11/14, art. 11, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 19.§ 1. In geval van weigering van het aanbod of falen van de bemiddeling, kan de sanctionerend ambtenaar een gemeenschapsdienst voorstellen, zoals omschreven bij artikel 10, tweede en derde lid, jegens de minderjarige, die georganiseerd wordt in verhouding tot zijn leeftijd en capaciteiten. Hij kan eveneens beslissen de keuze en de nadere regels van de gemeenschapsdienst toe te vertrouwen aan een bemiddelaar of een bemiddelingsdienst.   Deze gemeenschapsdienst mag niet meer dan vijftien uur bedragen en moet worden uitgevoerd binnen een termijn van zes maanden vanaf de datum van kennisgeving van de beslissing van de sanctionerend ambtenaar.   § 2. [1 Iedere titularis die het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige, kan op zijn verzoek]1 de minderjarige begeleiden bij het uitvoeren van de gemeenschapsdienst.   § 3. In geval van niet-uitvoering of weigering van de gemeenschapsdienst, kan de sanctionerend ambtenaar een administratieve geldboete opleggen.   ----------   (1)<W 2023-12-11/14, art. 7, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>

Art. 19/1. [1 § 1. In het kader van de toepassing van deze wet kunnen de volgende persoonsgegevens worden verwerkt:    1° de identificatiegegevens van de overtreder, meer bepaald diens naam, voornamen en geboortedatum, hoofdverblijfplaats, rijksregisternummer, datum van overlijden, de gegevens betreffende de bekwaamheid en de vertegenwoordiging en de gegevens betreffende de voogdij en de afstamming, teneinde de persoon of personen die het ouderlijk gezag hebben over de minderjarige overtreder te bepalen, alsook de identificatiegegevens en de hoofdverblijfplaats van deze perso(o)n(en);    2° de gegevens met betrekking tot een motorvoertuig, meer bepaald de status van de nummerplaat, het merk en het type van het voertuig en de kleur van het koetswerk, de gegevens met betrekking tot de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand, de aard van het voertuig, de brandstof en:    a) in geval van een overtreder-natuurlijke persoon: de identificatiegegevens van de houder van een nummerplaat, meer bepaald diens naam, voornamen, geboortedatum, hoofdverblijfplaats, rijksregisternummer en datum van overlijden;    b) in geval van een overtreder-rechtspersoon: de naam van de onderneming die houder is van de nummerplaat, de rechtsvorm van de onderneming, het adres van de maatschappelijke zetel (of van de gebruiker van het voertuig), het adres van de vestiging indien de maatschappelijke zetel niet gevestigd is in Belgie maar de rechtspersoon er niettemin over een vestiging beschikt en het ondernemingsnummer;    3° de identificatiegegevens van het slachtoffer, meer bepaald diens naam, voornamen en geboortedatum, hoofdverblijfplaats, rijksregisternummer, datum van overlijden en de gegevens met betrekking tot de bekwaamheid en de vertegenwoordiging.    Deze gegevens worden verwerkt met naleving van de regelgeving op de bescherming van de natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens.    In het kader van de hun toegewezen taken kunnen de in het eerste lid bedoelde persoonsgegevens worden verwerkt door:    a) de sanctionerend ambtenaar, zoals bedoeld in artikel 6;    b) de vaststellers zoals bedoeld in artikel 21;    c) de bemiddelaar zoals bedoeld in artikel 8.    § 2. De verwerking van de gegevens bedoeld in paragraaf 1 geschiedt met het oog op de controle op de naleving van de gemeentelijke reglementen en verordeningen waarin gemeentelijke administratieve sancties zijn opgenomen, alsmede met het oog op de sanctionering van eventuele inbreuken via gemeentelijke administratieve sancties en alternatieve maatregelen. De gegevens van het slachtoffer kunnen worden verwerkt met het oog op het identificeren van het slachtoffer in geval van GAS-bemiddeling en de doorgifte van informatie aan derden die daarbij een rechtmatig belang hebben.    § 3. Voor de verwerking van deze persoonsgegevens is de gemeente de verwerkingsverantwoordelijke.    De verwerkingsverantwoordelijke kan, onder zijn verantwoordelijkheid, aan de personen die schriftelijk bij naam zijn aangewezen en die belast zijn met de administratieve opvolging van het dossier, een recht van toegang verlenen tot alle of een deel van de gegevens bedoeld in § 1, hetzij voor alleen-lezen, hetzij voor lezen en schrijven. Dit toegangsrecht moet met redenen omkleed zijn en verantwoord zijn door de noodwendigheden van de dienst. Deze personen hebben, in het kader van hun functies, toegang tot deze persoonsgegevens. De lijst van de personen die alzo toegang hebben tot deze persoonsgegevens moet door de verwerkingsverantwoordelijke ter beschikking gehouden worden van de Gegevensbeschermingsautoriteit. De verwerkingsverantwoordelijke dient ervoor te zorgen dat de aangewezen personen door een wettelijke of statutaire verplichting of door een evenwaardige contractuele bepaling ertoe gehouden zijn het vertrouwelijk karakter van de betrokken gegevens in acht te nemen.    § 4. De persoonsgegevens worden bewaard gedurende een periode die maximaal gelijk is aan de bewaartermijn van de gegevens in het register overeenkomstig artikel 44. In de gevallen waarin geen administratieve geldboete wordt opgelegd, worden de persoonsgegevens maximaal bewaard gedurende de periode waarin een gemeentelijke administratieve geldboete opgelegd kan worden overeenkomstig artikel 26. De persoonsgegevens worden in ieder geval niet langer bewaard dan nodig is voor de doeleinden waarvoor ze verwerkt worden.    § 5. Bij het verwerken van persoonsgegevens zijn de volgende technische en organisatorische veiligheidsmaatregelen inzake de bescherming van de gegevens van toepassing:    1° in het beleid dat hij of zij voert ter bescherming van de persoonsgegevens geeft de verwerkingsverantwoordelijke aan welke acties ondernomen moeten worden om de verwerking van deze categorieën van persoonsgegevens te beschermen;    2° er wordt een logbestand aangelegd waarin minstens de volgende handelingen worden opgenomen: de verzameling, de wijziging, de raadpleging, de bekendmaking, met inbegrip van de doorgiften, de combinatie en de wissing.    De logbestanden worden gebruikt om vast te stellen:    a) de reden, de datum en het tijdstip van deze verwerkingen;    b) de categorieën van personen die de persoonsgegevens hebben geraadpleegd en de identiteit van de persoon die de persoonsgegevens heeft geraadpleegd;    c) uit welke bronnen de gegevens zijn opgehaald;    d) de categorieën van de ontvangers van de persoonsgegevens en, indien mogelijk, de identiteit van de ontvangers van die gegevens.    De bewaartermijn van de in het eerste lid, 2°, bedoelde logbestanden bedraagt maximaal vijf jaar, te rekenen vanaf de afloop van de bewaartermijn bedoeld in paragraaf 4. Gepaste maatregelen worden getroffen om de veiligheid van de logbestanden te verzekeren, in het bijzonder om elke niet-toegelaten verwerking te voorkomen en de integriteit van de verwerkte gegevens te verzekeren.]1   ----------   (1)<Ingevoegd bij W 2023-12-11/14, art. 10, 008; Inwerkingtreding : 08-01-2024>